зашел!» Меньшой брат услыхал эти речи, вылез из-за печки и говорит: 
«Здравствуйте, родные братцы! Матушка велела вам кланяться да к себе звать». 
Что тут было радости! Что веселья! После того ударились они четверо оземь, 
поделались голубками и полетели к своей матушке.
В короткое время проходили мимо острова купеческие корабли. Купцы-торговцы 
смотрят на тот остров да дивуются... Вот приплыли они в государство 
Ивана-королевича, пошли к нему с докладом, с гостинцами. Он спросил их: «Не 
слыхали ль где каких новостей?» Купцы рассказали ему про чудный остров: «А на 
том острове живет прекрасная королевна с четырьмя сыновьями; три сына красоты 
неописанной — по колена в се?ребре, по грудь в золоте, во лбу светел месяц, по 
бокам часты звезды! Ходят-гуляют по? саду — весь сад освещают!» Иван-королевич 
не стал больше откладывать, сел на корабль и поплыл к острову; а там встречают 
его жена и четыре сына. Целовались, обнимались, про былое расспрашивали. Как 
узнал Иван-царевич всю подноготную, тотчас же отдал приказ расстрелять старшую 
сестру-лиходейку; вторую жену покинул, а стал жить с первою, и жили они долго и 
счастливо.




№287
[324]



Было ў бацькі тры дачкі; пашлі на рэчку бялізну
[325]
мыць. Ехаў каралеў сын. Адна кажэ: «От, каб я за каралеваго сына пашла, то б я 
адной голкай
[326]
весь двор абшыла». Другая кажэ: «Каб я за каралеваго сына пашла, то б я адной 
булкай весь двор абкарміла». А трэцяя кажэ: «Каб я за каралеваго сына пашла, то 
б два сыны? прывяла: на лбе па месяцу, ў патыліцы
[327]
па звездаццы». Прыехаў кароль да таё (жениться), што казала: «Два сыны прывяла 
б»; дак яны жывуць гадок, другі, стала яна ў цёнжы
[328]
. Паехаў круль і прыказывае мацяры: што бог дасць жонцы, то няхай
[329]
гадуе
[330]
. Ад’ехаў ён міль дваццаць, как бог даў жонцы дзіця; прывяла яна два сыны: на 
лбе па месяцу, на патыліцы па звездаццы. Напісала жонка карту
[331]
— што бог даў два сыны?: на лбе па месяцу, на патыліцы па звездаццы; парабак
[332]
панес карту да яго і зайшоў да яе сястры начаваць і не ведаў, што яго пані 
сястра. Лег ён спаць, дак яна ўзяла дай адкрыла карту, тое скасавала
[333]
, што было напісано: на лбе па месяцу, на патыліцы па звездаццы, а напісала, 
што ні уж, ні гад — ні знаць што прывяла. Той чалавек даганіў круля, падаў ліст.
 Ён прачытаў: «Што ёй бог даў, то няхай не траціць без мяне». Уже назад ён ішоў,
 зайшоў туды зноў начаваць; яна ўзяла зноў лісты, адкрыла і тое скасавала, што 
ён напісаў, і напісала: пакуль
[334]
ён вернецца, каб пахаваць
[335]
тые сыны. Як ён прышоў кралева жана перачытала і стала плакаць, ёй жаль было 
тые харошые сынкі пахаваць. На дворе выкапала две магілкі і пахавала; выраслі 
два явары — залатая галінка
[336]
і срэбраная. Прыехаў круль да хаты і адправіў
[337]
за тое, што пахавалі без яго.


Паехаў ён жаніцца да другой да жоніной сястры. Жывуць яны, дак яна кажэ то: 
«Мой мужу найяснейшы, каб мы гэтые явары ссеклі да зрабілі ложко
[338]
сабе». — «Ах, мужу мой найяснейшы, пасячом мы гэта ложко і спалім, а по?пел на 
дарогу высыплем». Гнаў пастух авечкі; адна аўца забегла і по?пелу ўхваціла, 
прывела два бараны: на лбе па месяцу, на патыліцы па звездаццы. Дак яна
[339]
знелюбіла тых бараноў, вялела парэзаць і кішкі на уліцу выкінуть. Первая
[340]
жонка вышла, кішкі падабрала, зваріла і з’ела і стала ў цёнжы і прывела два 
сыны?: на лбе па месяцу, на патыліцы па звездаццы. Дак тые сыны? растуць, дак 
растуць, і шапачкаў не знімаюць. Дак круль захацеў, каб хто шоў байкі баяць
[341]
; дак там сказалі: «Есць два браты, яны ўмеюць байкі баяць». Дак яны прышлі